Met de hobby beginnen
We krijgen veel vragen hoe men lid kan worden. Allereerst moet hier gezegd worden dat geen enkele vereniging zomaar leden aanneemt. Sommige groepen, zoals Ulfrun, hebben ook een maximum gesteld aan het aantal leden.
Lidmaatschap
Bij Ulfrun gaan er vaak gaan er eerst wat e-mails aan vooraf om te zien wat iemand van de hobby verwacht en of hij of zij beseft wat er gevergd wordt. Daarna kan er besloten worden dat de geïnteresseerde eens langs kan komen thuis bij een groepslid om nader kennis te maken.
Als dat voor alle partijen prettig verloopt, kan er een uitnodiging volgen eens op een wat kleiner evenement als introducé mee te komen. Zowel de leden van de groep als de introducé kunnen dan kijken of de hobby inderdaad datgene is wat men ervan verwacht, of de eisen haalbaar zijn en of de mensen elkaar liggen. Zeker in een hobby waarbij weinig privacy is en men nauw samenwerkt, is dat heel belangrijk.
Als men een aantal evenementen heeft meegedraaid, vaak met één van de leden als mentor, en de basisuitrusting is in orde, dan kan eventueel tot lidmaatschap besloten worden. Ulfrun heeft de regel dat de toelating van een nieuw lid door de zittende leden unaniem moet worden goedgekeurd.
Voor minderjarigen geldt dat die altijd onder de hoede komen van een volwassen mentor en pas lid kunnen worden als ze achttien zijn (een uitzondering kan gemaakt worden voor minderjarigen waarvan een ouder al lid is).
Beginnen met levende geschiedenis
Wat kan men van deze hobby verwachten? Het is veel meer dan een beetje verkleed rondlopen, 's avonds leuk een beker mede drinken met vrienden rond een kampvuur en wat vechten met een zwaard. Het is dus zeker geen carnaval en kumbaya. En al helemaal geen toneel. Het gaat re-enactors erom de door hun gekozen periode uit de geschiedenis zo correct mogelijk weer tot leven te brengen in al haar aspecten.
Daar komt nogal wat bij kijken, of je nu kiest voor de vroege Middeleeuwen of voor een heel andere periode. Allereerst kost het een heleboel geld. De uitrusting is prijzig en er moet veel gereisd worden. Natuurlijk kun je het zo duur maken als je zelf wilt, maar goedkoop is het niet.
Het kost ook veel tijd. Veel groepen verlangen dat je aan een minimum aantal shows per jaar deelneemt, er moet onderzoek gedaan worden om je kennis te vergaren en te verbeteren en als je ook vechter bent, moet er zeer regelmatig getraind worden. Bij groepen die door het hele land verspreid zitten, betekent dat dus weer veel reizen.
Een ander aspect waarvan een beginneling zich terdege bewust moet zijn, is dat we met publiek werken. Publiek kan oprecht geïnteresseerd zijn, maar ook ronduit onbeschoft. Op drukke dagen worden de drommen mensen je soms te veel. Daar moet je dan toch mee om kunnen gaan. Beleefd blijven is absoluut vereist. Tenslotte kunnen we onze hobby alleen blijven doen als bezoekers ons blijven bezoeken. Hun entreegeld betaalt dikwijls ons brandhout en stro.
En dan het comfort. Elke show biedt een ander pakket aan 'luxe', maar zeer regelmatig moet er genoegen genomen worden met mobiele toiletcabines. Vaak zijn er geen douches of kan men alleen met koud water douchen. Stro om op te slapen wordt maar zelden geleverd. Er is wel altijd stookhout, maar in enkele gevallen moet hiervoor betaald worden. Het is zeker niet zo dat 's avonds de campingstelletjes tevoorschijn gehaald worden om op te koken en de joggingpakken aangaan.
Er wordt verder authenticiteit verwacht. De ene groep gaat hierin verder dan de andere. Maar bijvoorbeeld openlijk roken in bijzijn van publiek wordt bij middeleeuwse groepen niet toegestaan. Hiervoor moet men zich dan terugtrekken in een daarvoor bestemd hoekje waar het publiek het niet kan zien. Zichtbare piercings moeten verwijderd worden. Mobiel bellen gebeurt ook uit het zicht van het publiek.
Niet iedereen verwacht hetzelfde van de hobby. De één gaat het voornamelijk om het gevoel van vroeger, een ander wil een handwerk gaan beoefenen en weer een ander is geïnteresseerd in de vechttechnieken. Sommige groepen bestaan voornamelijk uit krijgers, andere uit handwerkslieden en weer andere zijn gemengd. Het is dus van belang de groep te vinden die bij je past en waar jij bij past.
Meedoen aan de vechtshow is niet vanzelfsprekend. Bij Ulfrun mag er vanaf zestien jaar met trainen begonnen worden bij een zogenaamde training officer. Als er regelmatig getraind wordt en de trainer toestemming geeft, kan vanaf achttien jaar meegedaan worden aan de shows. Degene die de vechtshow organiseert, heeft altijd het laatste woord waar het toestemming tot deelname betreft.
Elke groep verwacht dat je iets doet. Je doet mee aan de vechtshow, of je bent voor het publiek bezig met je handwerk, of je bent vraagbaak met veel kennis van zaken, of je staat het publiek op een andere manier ter beschikking. Het wordt niet gewaardeerd als je het grootste deel van de dag onzichtbaar bent, om welke reden dan ook.
Ten slotte moeten we hier nog iets zeggen over de reden waarom iemand lid zou willen worden van een vereniging als Ulfrun. Re-enactment staat los van welke politieke of godsdienstige stroming dan ook en het fanatiek uitdragen van een mening hierover wordt niet op prijs gesteld. Iedereen heeft recht op zijn eigen mening, maar een vroeg-middeleeuwse re-enactment vereniging is geen politieke partij of godsdienstig genootschap.
Starters kit
Als je met deze hobby begint en je bij een groep aansluit, verwacht niemand dat je meteen volledig uitgerust bent en een expert in alle opzichten. Maar er wordt wel een zekere basisuitrusting verwacht, zowel wat betreft kleding e.d., als kennis.
Maar waar bestaat die basisuitrusting dan uit? Wat wordt er precies verwacht? Waar haal je de juiste informatie vandaan?
Het is goed om te beginnen met het lezen van een paar boeken over het tijdperk of het thema dat je wilt gaan uitbeelden. Er zijn helaas veel boeken op de markt die verkeerde of achterhaalde informatie geven, en het wemelt van de websites die zonder deugdelijke onderbouwing van alles beweren. Wij geven hier een lijst met literatuur over de vroege Middeleeuwen die onze toets der kritiek kan doorstaan.
Voor onze introducés hebben we een beknopt overzicht met basiskennis ter beschikking.
Nadat je wat hebt gelezen, en als je nog steeds geïnteresseerd bent, kun je beginnen met het samenstellen van je uitrusting.
In het begin is het handig je kleding zo neutraal mogelijk te houden. Als je meteen begint met opzichtige kleuren of ladingen sieraden is er niet alleen het gevaar dat je verkeerde tijden of stijlen gaat mixen, maar verplicht je jezelf ook meteen tot dure uitgaven om ook je andere spullen passend te maken aan het specifieke gebied of stand die je uitbeeldt.
Wat heb je zoal nodig als je met deze hobby begint? De basisuitrusting van een vroeg-Middeleeuwer bestaat uit schoenen, een broek en één of twee tunieken of twee jurken, een mes, een lepel, een bord en een beker, een riem, een krukje om op te zitten en natuurlijk een (moderne) slaapzak.
Het eerstvolgende dat we iedereen aanraden zo snel mogelijk aan te schaffen is een kist, een mantel en kaproen of andere hoofdbedekking, een wapen als je wilt gaan vechten, "gereedschappen" om een beroep uit te beelden, en een keteltje en een driepoot om te koken. Een eigen tent is aan te raden als je niet voortdurend afhankelijk wilt zijn van de gunsten van anderen, maar aan zulke grote en kostbare zaken kun je het best pas beginnen als je een tijdje in de hobby meedraait, en zeker weet dat je ermee verder wilt.
Eén en ander is natuurlijk afhankelijk van je eigen behoeften, het geld dat je eraan wilt en kunt besteden en je mogelijkheden tot (eigen) vervoer.
Schoenen zijn een moeilijk artikel. Er is lastig aan te komen, het is nog lastiger ze zelf te maken en ze zijn erg duur. Daarom accepteren de meeste groepen van beginners de zogenaamde IJzertijdschoentjes. Dit zijn een soort ovalen stukken leer die rond de voorvoet in strippen is ingesneden, die dan rond de voet gevouwen worden en waar een leren veter doorheen gaat. Ze lijken op eenvoudige sandalen, zijn snel, gemakkelijk en goedkoop te maken en helpen je door de eerste tijd heen. Soms worden ook klompen geaccepteerd, maar die raden we toch af. Spaanse sloffen worden veel door nieuwelingen gebruikt, maar worden zelden geaccepteerd.
Er zijn uit de vroege Middeleeuwen geen complete kledingstukken gevonden, dus alle patronen zijn gebaseerd op vermoedelijke reconstructies aan de hand van gevonden fragmenten en afbeeldingen.
Hieronder volgen handleidingen, maar geen volledige patronen. Het lijkt me beter hier te volstaan met een verwijzing naar een of meer websites waarop volledige patronen en werkinstructies staan. Bijvoorbeeld:
Op het internet (zie bijvoorbeeld Vikinganswerlady in onze links) kun je patronen en instructies vinden voor het zelf maken van vroeg-middeleeuwse kleding. De meest gebruikte materialen waren linnen en wol. Zijde was er alleen voor de heel rijken en dan nog alleen in de vorm van stroken en bandjes. Let er altijd op dat je 100% zuivere stoffen koopt. Alles met de hand naaien is het meest authentiek. Je kunt de kledingstukken ook met de naaimachine in elkaar zetten, maar werk de naden die aan de buitenkant zichtbaar zijn altijd met de hand af.
Kleding kun je zelf maken of laten maken, maar voor allerlei andere attributen is het handiger om ze te kopen op een re-enactors markt.
Je hebt een mes nodig om je eten te snijden en voor vele alledaagse handelingen. Er zijn natuurlijk moderne stalen lemmeten te koop waar je zelf een benen, hoornen of houten handgreep op kunt zetten, maar beter is het een gesmeed ijzeren lemmet op een re-enactment markt te kopen. Houd het eenvoudig en vraag gewoon raad als je twijfelt. Beter een aankoop uitstellen en dan meteen het juiste kopen, dan later spijt hebben en een duur voorwerp ongebruikt op zolder te hebben liggen.
Om te eten heb je een bord, beker en lepel nodig. Hout is altijd goed en daar is vaak eenvoudig aan te komen. Stenen bekers mogen ook en omdat vroeg-middeleeuws aardewerk niet eenvoudig te bemachtigen is, worden hoogmiddeleeuwse kopjes en kruiken vaak door de vingers gezien.
Je hebt een riem nodig om je kleren bij elkaar te houden en je messchede en eventueel andere voorwerpen aan te hangen, aangezien de kleding geen zakken had. Als man kun je een leren riem dragen. Die zijn eenvoudig zelf te maken uit een reep leer en een messing gesp. Vrouwen raden we aan een geweven wollen band te gebruiken. Met een weefkam of anders op een plankje met spijkers is dat makkelijk zelf te realiseren.
Ten slotte wordt het op prijs gesteld als je zelf iets meebrengt om op te zitten. Wat makkelijk mee te nemen is, is een houten plankje met drie verwijderbare pootjes, zodat je een krukje hebt.
Ten slotte
Als je nu nog steeds denkt dat deze hobby het helemaal is voor jou, mag je altijd contact met ons opnemen. We zullen dan je vragen beantwoorden en je proberen verder te helpen.
